Ten artykuł został umieszczony na liście stron do przeniesienia do Wikisłownika.
Aby poznać powody umieszczenia go na tej liście i ewentualnie podjąć dyskusję nad pozostawieniem go na Wikipedii, przejdź do strony Artykuły do przeniesienia do innych projektów. Najczęściej w ten sposób oznacza się hasła, posiadające jedynie krótką, słownikową definicję.

• Jeżeli definicja jest słownikowa, można hasło rozbudować, aby miało ono charakter encyklopedyczny. Zobacz Wikipedia:Encyklopedyczność.
• Jeśli słowo jest powszechnie znane, a treść hasła to prosta definicja, zamiast niniejszego szablonu użyj {{ek}}.
• Bardzo wiele wpisów o słownikowej postaci to NPA. Sprawdź w wyszukiwarce internetowej, czy nie popełniono plagiatu, i jeśli tak jest, wstaw szablon {{ek}}.

-fagia (gr. φαγεῖν phagein pożerać) - człon wyrazów złożonych wskazujący ich znaczenie związane z odżywianiem się, zjadaniem, pochłanianiem, pożeraniem.

• aerofagia
• antropofagia=kanibalizm
• bakteriofagia (zobacz: bakteriofag)
• dysfagia
• entomofagia (zobacz: entomofag)
• fitofagia
• koprofagia
• ksylofagia (zobacz: ksylofag)
• lepidofagia
• nekrofagia
• onychofagia
• oofagia
• opiofagia
• polifagia=hiperfagia
• saprofagia (zobacz: saprofag)
• zoofagia

Mieszania do żywienia pozajelitowego

Żywienie pozajelitowe, żywienie parenteralne - jedna z form leczenia żywieniowego, które polega na podawaniu energii (substancji odżywczych), wody, białka, elektrolitów, pierwiastków śladowych drogą dożylną:

• poprzez żyły obwodowe po uzyskaniu dostępu dożylnego za pomocą wenflonu;

• poprzez żyłę główną przy pomocy specjalnie założonego cewnika.

Przy konieczności długotrwałego stosowania żywienia pozajelitowego preferowany jest dostęp przez żyłę główną, gdyż podawanie substancji odżywczych do żył obwodowych wiąże się z ryzykiem wystąpienia zapalenia żył. Do innych powikłań żywienia pozajelitowego należą: priapizm.

Przypisy

1. ↑ Hébuterne X., Frere AM., Bayle J., Rampal P. Priapism in a patient treated with total parenteral nutrition.. JPEN. Journal of parenteral and enteral nutrition. 2 (16): 171–4. PMID 1556816. 
2. ↑ Winter CC., McDowell G. Experience with 105 patients with priapism: update review of all aspects.. The Journal of urology. 5 (140): 980–3 (listopad 1988). PMID 3172372. 
3. ↑ Ekström B., Olsson AM. Priapism in patients treated with total parenteral nutrition.. British journal of urology. 2 (59): 170–1 (luty 1987). PMID 3103811. 
4. ↑ Klein EA., Montague DK., Steiger E. Priapism associated with the use of intravenous fat emulsion: case reports and postulated pathogenesis.. The Journal of urology. 5 (133): 857–9 (maj 1985). PMID 3921725. 
5. ↑ G. Edward Morgan, Jr., Maged S. Mikhail, Michael J. MurrayClinical Anesthesiology, 4th Edition

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować
Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Konserwacja żywności to różne sposoby przetwarzania i przechowywania żywności, których celem jest wydłużenie jej trwałości.

Głównym czynnikiem powodującym psucie się żywności są mikroorganizmy, zabiegi konserwacyjne mają więc na celu uniemożliwienie im wzrostu i rozwoju w konserwowanym materiale i taką zmianę właściwości chemicznych żywności, lub takie jej opakowanie i zamknięcie, które ograniczyłoby ich przyszły rozwój.

Do technik konserwacji żywności należą:

• obróbka cieplna - powoduje zabicie mikroorganizmów, z wyjątkiem tych tworzących przetrwalniki, jednak po ochłodzeniu może nastąpić ponowna infekcja. Przy okazji obróbki cieplnej może też następować suszenie.
• suszenie - brak wody uniemożliwia drobnoustrojom rozwój w pożywieniu, jednak nie zabija ich. Mogą one przetrwać okres suszy i rozwinąć się po dostarczeniu wilgoci.
• chłodzenie lub mrożenie - czynności życiowe bakterii są zahamowane w temperaturach bliskich zeru stopni Celsjusza. Chłodzenia zabija tylko niewielką liczbę drobnoustrojów, te które przeżyją mogą rozwijać się w konserwowanej tym sposobem żywności po jej ogrzaniu. Znane są również drobnoustroje zimnolubne (np. Listeria monocytogenes), które żyją i rozmnażają się w niskich temperaturach. Najpopularniejszym sprzętem służącym do tego rodzaju konserwacji jest lodówka, znajdująca się współcześnie w prawie każdym domu.
• liofilizacja - usuwanie wody z zamrożonego produktu poprzez sublimację lodu. Proces ten następuje przy odpowiednio niskiej prężności pary wodnej w atmosferze. Przebiega pod ciśnieniem 40-130 Pa i w temperaturze od -35 do -25 stopni C. Tak obrobiony produkt może być bardzo długo przechowywany w wysokiej temperaturze, pod warunkiem szczelnego opakowania (w przeciwnym wypadku dostaje się doń woda, która umożliwia reakcje biochemiczne prowadzące do psucia produktu).
• peklowanie w temperaturze 4-6°C mięso zostaje poddane działaniu mieszaniny peklującej, NaCl,KNO2, efektem jest zmiana koloru (nitrozomioglogina) i smaku. Dodatkowo przedłuża się czas przydatności do spożycia wyrobu.
• zakwaszanie - w kwaśnym środowisku mogą żyć tylko gatunki bakterii które są bezpieczne dla ludzi, gdyż pH organizmu ludzkiego jest dla nich zbyt wysokie. Przykładem polskiej żywności konserwowanej w ten sposób jest kapusta kiszona.
• Zwiększanie ciśnienia osmotycznego konserwowanego materiału prowadzi do wypływania wody z komórek mikroorganizmów, ich plazmolizy i śmierci. Jakkolwiek metoda ta jest skuteczna dla wielu gatunków drobnoustrojów, znane są mikroorganizmy sololubne (halofity), które dobrze czują się w środowisku o wysokim ciśnieniu osmotycznym i mogą w nim żyć i rozmnażać się.
• solenie - dodanie dużej ilości soli. W celu konserwacji soli się głównie mięso.
• cukrzenie - działa podobnie jak sól, z tym że ludzki organizm lepiej radzi sobie z dużymi ilościami cukru niż soli. Mało popularna metoda na Zachodzie, bardziej w Japonii. Typowa potrawa - rafute.
• dodanie alkoholu - alkohol etylowy o wysokim stężeniu jest silną trucizną dla bakterii. Przed spożyciem tak zakonserwowanej żywności należy obniżyć jego stężenie, np. podając z jakąś potrawą bezalkoholową (np. mięso zakonserwowane w ten sposób ze świeżo gotowanym ryżem i warzywami) lub dodając wody.
• dodanie oleju
• pasteryzacja - zabija formy wegetatywne drobnoustrojów, nie niszcząc przetrwalników.
• wędzenie - substancje chemiczne zawarte w dymie są zabójcze dla bakterii.
• hermetyczne zamknięcie - jeśli w żywności nie ma mikroorganizmów, wystarczy ją zamknąć w sposób który uniemożliwi mikroorganizmom z zewnątrz dostanie się do środka. Zwykle następuje po pasteryzacji.
• dodanie konserwantów chemicznych. Konserwanty takie jak benzoesan sodu działają bakteriostatycznie. Niektóre konserwanty jednak są szkodliwe dla ludzi.
• promieniowanie jonizujące - zabija większość bakterii i prawie nie obniża wartości odżywczych (w typowym procesie). Przy większych dawkach promieniowania strata wartości odżywczych jest porównywalna z tą, jaka ma miejsce np. podczas gotowania czy mrożenia.

Zobacz też

• śniadanie
• brunch
• obiad
• lunch
• podwieczorek
• podkurek
• Wigilia Bożego Narodzenia

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o kolacji

Ponieważ treść tego artykułu dotyczący sztuki kulinarnej ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam ją rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.

Osobnym rodzajem był tzw. podkurek zapustny, serwowany w ostatki, składający się z jaj, mleka i śledzi, mający symbolizować przejście od mięsopustnych do postnych potraw.

W obecnych dniach tradycja spożywania podkurka została zarzucona, głównie za sprawą zaleceń dietetycznych, odradzających spożywania posiłków tuż przed snem, jako niezdrowych.

Zobacz też

• śniadanie
• brunch
• obiad
• lunch
• podwieczorek
• kolacja
• Wigilia Bożego Narodzenia

Ponieważ treść tego artykułu dotyczący sztuki kulinarnej ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam ją rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.

Wiąże się to także z całkowitą inaktywacją enzymów oraz zlikwidowaniem (zabiciem lub usunięciem) wszelkich mikroorganizmów.

Proces ten jest wykorzystywany w zapewnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego żywności.

Opracowano na podstawie informacji zawartych w Popularnej Encyklopedii Powszechnej, Kraków 1994, ISBN 83-85719-07-5.

Przypisy

1. ↑ http://www.cbr.edu.pl/slownik.php?wiersz=poziomyprzejawowzyciowych.txt&znak=P
2. ↑ http://74.125.39.104/search?q=cache:HG6-hY1Cd4QJ:www.semestr-x.za.pl/4/m3.doc+abioza&hl=pl&ct=clnk&cd=29&gl=pl&lr=lang_pl

To jest tylko zalążek artykułu związanego z biologią. Jeśli możesz, rozbuduj go.

Inspiracją do powstania programu był fakt, iż w XX wieku w Europie zanikło bądź wyginęło 75% produktów spożywczych (warzyw, owoców, zbóż, odmian żywca). W tym samym okresie w Ameryce spotkało to aż 93% obecnych na rynku produktów. Arka Smaku ma więc zapobiec dalszej unifikacji żywności i odtworzyć jej różnorodny charakter związany z poszczególnymi regionami świata.

We Włoszech prowadzeniem programu zajmuje się 196 lokalnych ośrodków, w pozostałych krajach świata około 65.

Obecnie na liście chronionych polskich produktów znajdują się:

• żyjąca tylko w Małopolsce czerwona krowa, będąca pod opieką ojców cystersów ze Szczyrzyca,
• oscypki produkowane przez baców,
• miody pitne Macieja Jarosa.

W innych krajach opieką objęte są m.in.: wanilia (Madagaskar), olej arganowy (Maroko), ziemniaki andyjskie (Peru), kury znoszące wyłącznie niebieskie jaja (Chile), kawa huehuetenango (Gwatemala), śliwki slatko (Bośnia i Hercegowina), ser z mleka jaków (Tybet), czarna świnia gaskońska (Francja), czarna fasola tolosa (Hiszpania), ser cheddar z hrabstwa Somerset w Anglii.

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Żywność funkcjonalna - żywność, której poza podstawowym zadaniem, jakim jest odżywianie, przypisuje się psychologiczny lub/i fizjologiczny wpływ na ludzki organizm; może np. obniżać poziom cholesterolu, wzmacniać układ odpornościowy, przywracać równowagę mikrobiologiczną układu pokarmowego, wspomagać leczenie zespołu jelita drażliwego, działać przeciwzapalnie. Nazywana jest również żywnością probiotyczną lub nutraceutyczną (w USA i Wlk.Brytanii).

Mianem “żywności funkcjonalnej” określa się taki pokarm, który jest (może być) elementem codziennej diety i nadaje się do ogólnego spożycia. Żywnością funkcjonalną nie są zatem żadne tabletki, suplementy odżywcze ani żadne inne środki farmaceutyczne. Musi to być produkt otrzymany ze składników naturalnych i mieć udokumentowany klinicznie pozytywny efekt prozdrowotny.

Obecnie do grupy produktów spełniające kryteria żywności funkcjonalnej można zaliczyć:

• produkty wzbogacone w:
  • nienasycone kwasy tłuszczowe
  • stanole
  • błonnik pokarmowy
  • witaminy i składniki mineralne
  • probiotyki i prebiotyki
• produkty zawierające obniżoną zawartość:
  • cholesterolu
  • sodu (produkty niskosodowe)
  • kalorii (produkty niskoenergetyczne)

Idea żywności funkcjonalnej ma związek z filozoficzną tradycją Wschodu, w której nie dokonuje się wyraźnego rozróżnienia między pożywieniem a lekarstwem.

Żywność funkcjonalna jest znana w krajach Europy Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych. Jednak liderem na rynku produkcji tego typu żywności jest Japonia, gdzie badania nad nią prowadzono już w latach ‘80 XX wieku. Obecnie żywność funkcjonalna produkowana jest tam na skalę przemysłową; przez japońskie Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej została zdefiniowana jako “Żywność o Określonym Zdrowotnym Zastosowaniu” (FOSHU-Foods for Specified Health Use).

W Polsce żywność funkcjonalna nie jest jeszcze szeroko znana ani rozpowszechniona, choć sytuacja ta wydaje się już zmieniać. W czerwcu 2005 r. jedna ze znanych firm-dystrybutorów herbaty wypuściła na rynek nowy produkt - herbaty o właściwościach probiotycznych, a naukowcy z Politechniki Łódzkiej prowadzą badania nad wzbogaceniem czekolady w bakterie, które w wyniku fermentacji wytwarzają kwas mlekowy a mogą przeżyć nawet do jednego roku w temperaturze otoczenia. Dostępne są również w sieci handlowej napoje owocowe zawierające podobne szczepy bakterii.

Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą zaleca spożywanie produktów żywności funkcjonalnej osobom narażonym na stres, zażywającym dużą ilość leków (np.antybiotyki), palaczom, cierpiącym na różne dolegliwości przewodu pokarmowego, etc.

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne